Hieronder vindt u publicaties en andere bronnen die interessant kunnen zijn als u meer wilt weten over maatschappelijk effecten.

Klik op het plaatje om de publicatie te downloaden of een link te volgen.

Bronnen van eigen hand Leestips
Effectenarena Veel gestelde vragen

 


 

Bronnen van eigen hand

voorkant artikel Rooilijn

Jochum Deuten en Paul Doevendans, 2012, Wat Werkt in de Wijk, in: Rooilijn
Jg.45/Nr. 4

De effecten van interventies in het kader van wijkontwikkeling zijn lang niet altijd helder bij wijkprofessionals. Vaak doen wijkprofessionals wat ze altijd al deden, of ze doen wat ze gehoord hebben dat anderen doen. In de kennisbank Wat Werkt in de Wijk wordt een perspectief op een andere wijkprofessionaliteit geschetst: een die systematisch en onderbouwd uitgaat van ‘wat werkt’ en waarin praktijk, beleid en wetenschap met elkaar verbonden worden. Wat Werkt in de Wijk gaat uit van een waarheid in het midden en professionals met een geweten.

voorkant zicht op MR

Jochum Deuten en Paul Doevendans (red.), 2010, Zicht op maatschappelijk rendement, Praktijkboek II, SEV

De SEV (nu: Platform31) organiseerde van 2006 tot 2010 samen met zo'n 30 partners tal van experimenten. Dit overzichtswerk doet verslag hiervan. Met onder meer een beschrijving van 12 methoden om maatschappelijke effecten inzichtelijk te maken.
Klik hier om enkele pagina's te downloaden.

VoorkantFM

Licht in de donkere kamer van het maatschappelijk rendement, interview in FM (jaargang 6, nummer 3, najaar 2010)

Over de mogelijke lessen uit het woondomein voor de filantropiesector
(bron: www.fm-platform.nl).

voorkant Corpovenista Lingua Franca

Jochum Deuten, 2010, Een lingua franca voor betere wijkinterventies, Corpovenista

Corpovenista gaf opdracht voor dit verkennende essay om te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om meer grip te krijgen op de effectiviteit van wijkinterventies. Ondertussen krijgen deze ideeën vorm in een landelijke kennisbank voor effectieve wijkinterventies.

voorkant zcard start foundation

Jochum Deuten, 2010, Wegwijzer maatschappelijk rendement, Start Foundation

Start Foundation is een maatschappelijk investeerder die streeft naar een arbeidsmarkt waar iedereen welkom is. Voor de deelnemers van een studiedag wilde men een handig overzicht van de 'state of art'-methoden.

voorkant youtube filmpjes studiedag Start Foundation Een youtube-verslag van het forum van dezelfde studiedag van Start Foundation. NB: in twee delen.

George de Kam en Jochum Deuten, 2010, Effectmeting voor leefbaarheid

Een essay geschreven ter gelegenheid van een expertmeeting van KEI en Corpovenista. Over hoe de effecten van leefbaarheidsinterventies vastgesteld kunnen worden. En wat het effect van effectmeting kan zijn. Het essay presenteert ook het idee voor een 'canon van werkzame mechanismen'.
Klik hier voor een uitgebreid verslag bij de expertmeeting.

voorkant bod woonvisie

Jochum Deuten, 2007, Bieden op de gemeentelijke woonvisie, in: Tijdschrift voor de Volkshuisvesting (nr. 3)

Soms ben je gewoon een paar jaar te vroeg. Destijds - onder minister Dekker - speelde dat woningcorporaties een bod gingen uitbrengen op de woonvisie van de gemeente. Dat is het nooit geworden. Wel is hetzelfde denken nu heel actueel voor het 'maatschappelijk aanbesteden' van bijvoorbeeld Wmo-diensten.

 


 

Effectenarena

De Effectenarena in het kort: het informatieblad.
effectenarena.nl www.effectenarena.nl: de thuisbasis van dit basisinstrument. Hier kunt u onder meer het origineel, de gebruikershandleiding en enkele voorbeelden downlaoden.
De gebruikershandleiding voor het zelf toepassen van de Effectenarena. Met tal van tips en trucs.

Effecten_basis


Het kan altijd beter... Daarom deze twee beta-versie van nieuwe varianten van de Effectenarena:
- de Effectenarena basis. Met onder meer nieuwe voorgedrukte effecten en kleine legenda. Ideaal voor workshops.
- de Effecten gevorderd. Voor de geoefende gebruiker, met meer ruimte om zelf een effectenopstelling te maken.

Uw suggestie voor verbetering is welkom.

Effectenarena MKBA

Voor de nieuwe MKBA-handreiking, uitgegeven door het Ministerie van BZK, is een speciale Effectenarena MKBA gemaakt. Met onder meer aandacht voor de probleemanalyse, doelstelling en de nulsituatie. Aan te raden als u uw analyse wilt opwerken tot een maatschappelijke kostenbaten-analyse (MKBA).

De Outcome Arena: zo heet de Effectenarena in het Engels.

Der Effektenarena: zo heet de Effectenarena 'auf Deutsch'
(met dank aan StadtRaumKonzept GmbH)

 


 

Leestips

voorkant liever op vakantie Het nieuwe boek van Marije van der Meij en Peter Scholten. Met onder meer aandacht voor sociaal marktonderzoek en verificatie: vinden bewoners/cliënten het zelf echt waardevol? En een kritische noot over het uitdrukken van effecten in geld. Vanuit de centrale boodschap: "Met het geld van anderen je bemoeien met anderen"; weet waar je aan begint.
voorkant Tyranny of Numers 'The Tyranny of Numbers'. De titel spreekt voor zich. Een vermakelijk boekje over waarom we ze graag tellen. En wat we daarmee over het hoofd zien.
Een handzaam en aanbevelenswaardig boekje over het meten van effecten bij de evaluatie wijkontwikkeling. Uitgegeven door ISW, met steun van het Ministerie van BZK.
VoorkantBVS

www.bouwstenenvoorsociaal.nl: de wegwijzer voor maatschappelijk vastgoed. Corporaties investeren veel in maatschappelijk vastgoed (brede scholen, multifunctionale accommodaties). En het is niet altijd makkelijk om het maatschappelijk rendement daarvan te bepalen. Zie hier voor het hoofdstukje hierover, inclusief enkele voorbeelden.

voorkant NISB Een mooi overzichtswerk voor monitoring en evaluatie van het NISB
VoorkantWerkenaanMR Een handreiking voor opdrachtgevers van MKBA's in het sociale domein, uitgegeven door het Ministerie van BZK. Als eerste fase van een MKBA wordt aanbevolen de Effectenarena MKBA te gebruiken.
voorkant van zutphen Voor de liefhebber: de MKBA-database van collega Frank van Zutphen.

 


 

Veel gestelde vragen

Er zijn zoveel instrumenten... waar moet ik beginnen?

MKBA's, SROI's, impactmaps, logical frameworks... als je eenmaal gaat googlen zie je al snel door de bomen het bos niet meer.
Mijn - nogal logische - advies: begin simpel. Oefen met een simpele interventie, met een simpel instrument als de Effectenarena. En bouw ervaring op.
Kies vervolgens een geavanceerder instrument. Bijvoorbeeld om effecten te waarderen in euro-bedragen (Effectencalculator/SROI/MKBA). Of om effecten te registreren aan de hand van indicatoren ('slim meten'/monitoren).

Besef dat een analyse altijd beter en scherper kan, dus streef niet het perfecte, allesomvattende, helemaal kloppende eindbeeld na. Dat bestaat niet. Beschouw elke stap als winst.

Het Praktijkboek Zicht op maatschappelijk rendement geeft u een goede introductie in diverse methoden. Zie onder 'eigen bronnen'.

Hoe hard zijn die nu, die maatschappelijke effecten?

De hardheid van effectanalyses is wisselend. Om verschillende redenen:
¬  Veel analyses worden uitgevoerd voordat een interventie wordt uitgevoerd. Per definitie zijn effecten dan onzeker. Wie kan in de toekomst kijken? De uitdaging is dan een zo goed mogelijke inschatting te maken.
¬  Het ontbreekt daarbij nog aan ervaringsfeiten. Dat is kennis die we gezamenlijk opbouwen en dat kost tijd (in andere maatschappelijke domeinen duurde dat decennia...).
¬  Of effecten vervolgens ook echt optreden is afhankelijk van veel factoren: bijvoorbeeld de wijze van uitvoering of de specifieke context. Een goede effectanalyse brengt dat in kaart, zodat de uitvoering optimaal begeleid kan worden en grote (negatieve) verrassingen voorkomen worden.
¬  Er zijn methoden die harde cijfers leveren. Maar die hardheid is ook beperkt omdat ze altijd gestoeld zijn op aannames.

De uitdaging is om met een passende analyse-aanpak de onzekerheden te beperken en gaandeweg te leren van de uitkomsten. Bijvoorbeeld om de uitvoering scherper in te zetten, of om het de volgende keer beter te doen.

Ik vind het allemaal tamelijk ingewikkeld... Kun je geen simpeler model maken?

Simpeler en basaler dan een effectenkaart of de Effectenarena kan niet. De complexiteit zit ook niet in de instrumenten, maar in de projecten zelf. Die zijn gebaseerd op aannames en verwachtingen. En de werking daarvan is soms heel subtiel en loopt over meerdere schijven. Wil je goed praten over de effecten, dan heb je daar mee te maken.

De kunst is om het behapbaar te houden. Bijvoorbeeld door de nadruk te leggen op enkele hoofdeffecten. Door eerst te kiezen voor een simpel instrument. Of door een goede presentatie. Of een goede procesbegeleiding. En vooral: door gewoon te beginnen, en ervaring op te doen met effectanalyse.

Ik zie vooral veel effectanalyses van interventies. Terwijl ik inzicht wil in het effect van een hele wijkaanpak.

Een wijkaanpak bestaat uit meerdere interventies die door elkaar worden uitgevoerd. Ze versterken elkaar. Of ze werken elkaar juist tegen. En andere invloeden buitelen daar dwars doorheen. Die dynamiek maakt het lastig om ze 'strak' te analyseren.
Tegelijkertijd is wel waardevol om meer vat te krijgen op die dynamiek. Dat kan door:
¬  een goede wijkmonitor die iets zegt over de ontwikkeling van de wijk als geheel, opgezet rond een aantal gewenste hoofdeffecten
¬  een goed overzicht van alle projecten die in een wijk plaatsvinden, gekoppeld aan die hoofdeffecten, inclusief hun kosten
¬  inzicht in de gewenste doelen (in effect-termen).
In de praktijk vergt dat een intensief traject, dat wel rijke inzichten biedt.

Een mooi voorbeeld is de evaluatie van Woonstad Rotterdam naar de effecten van 10 jaar intensieve aanpak in de wijk Spangen. Zie hier.

Ik zoek een Effectenarena voor een specifieke interventie. Waar vind ik die?

Er staan enkele voorbeelden op www.effectenarena.nl. Maar van veel interventies heb ik ook een effectenarena op mijn harde schijf staan. Neem gerust contact op als u daar belangstelling voor heeft.

Echter, deze voorbeelden zijn niet geschikt om klakkeloos te kopiëren:
¬  soms zijn ze nog niet stevig genoeg;
¬  uw situatie is vast anders, zodat er ook sprake is van andere effecten;
¬  de waarde van de Effectenarena zit ook vooral in het gezamenlijk invullen; dat mist u als u kopieert.

In Wat Werkt in de Wijk kunt van elke interventie een Effectenarena in de pdf-vorm produceren.

Ik heb iets gehoord over 'Wat werkt in de wijk'. Wat is dat?

'Wat werkt in de wijk' is een landelijk initiatief om kennis over effectieve interventies in de wijk uniform en gestructureerder te vangen. En om het vakmanschap rond effectiviteit in de wijk te stimuleren. Zie hier.

Professionals kunnen hun eigen interventie beschrijven aan de hand van een uitgekiende 'wizard'. Daardoor krijgen ze meer grip op hun eigen werk. Bovendien kunnen ze dan met een druk op de knop enkele rapporten produceren, waaronder een Effectenarena en het meetblad met suggesties voor indicatoren.
Ook kunnen ze een interventie zoeken met een 'funda-like' functie. "Ik zoek een interventie a) voor het effect 'maatschappelijke participatie' en b) het mag zoveel kosten en c) die partij moet betrokken zijn."

Wat Werkt in de Wijk wordt verzorgd door Platform 31. Zie voor meer achtergrond het artikel in Rooilijn.